U en uw partner willen zo snel mogelijk en zonder veel poespas een notarieel samenlevingscontract tegen zo laag mogelijke kosten. Dan bent u bij ons aan het goede adres. Wij kunnen er - in goed overleg met u en uw partner - voor zorgen dat het samenlevingsovereenkomst binnen 2 dagen is getekend.

Op deze pagina vindt u informatie over samenwonen en waarom het belangrijk is dat mensen die samenwonen een notarieel samenlevingsovereenkomst hebben.

Om de zaak in gang te zetten neemt u 3 stappen die op deze pagina zijn beschreven.

Waarom is het verstandig om een samenlevingscontract te maken?

1. Uw samenlevingscontract en het verblijvingsbeding:

In het samenlevingsovereenkomst kan worden afgesproken, dat de gezamenlijke bezittingen bij overlijden van één van beide partners zonder vergoeding aan de langstlevende partner toekomen. Dit wordt een "verblijvingsbeding" genoemd. Hieraan kan een fiscaal voordeel zijn verbonden, met name voor die samenlevers die nog niet in aanmerking komen voor de partnervrijstelling voor de erfbelasting. Voor deze samenlevers is een verkrijging op grond van een verblijvingsbeding voor de erfbelasting onbelast.

2. Uw samenlevingsovereenkomst en erfbelasting:

Door het opstellen van uw samenlevingsovereenkomst kunt u bereiken dat u versneld in aanmerking komt voor het lage tarief voor de erfbelasting die geldt voor partners. Partner in de zin van de erfbelasting bent u als u volgens de "gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens" 5 jaar samenwoont of als u een half jaar een samenlevingscontract heeft en een half jaar samenwoont.

Huis kopen

Bij het kopen van een huis is een goede voorbereiding belangrijk. Bij de aanschaf van een huis komt namelijk veel kijken. Globaal is het kooptraject op te delen in tien stappen. Bij het zoeken van een huis maak je allereerst de keuze tussen huren en kopen. Kopen biedt...

4. Uw samenlevingsovereenkomst en de huishoudelijke kosten:

In het samenlevingscontract wordt omschreven wat u tot de kosten van de huishouding rekent en wie deze kosten dient te betalen. Meestal spreken partijen hierbij af dat de kosten komen voor ieder van partijen naar evenredigheid van hun netto-inkomens. Dit houdt ook in dat indien één van beiden geen inkomen heeft, de ander alle kosten van de huishouding dient te betalen.

5. Uw samenlevingsovereenkomst en de inboedel/vervoermiddelen:

In uw samenlevingscontract kunt u vastleggen wie eigenaar is van de inboedel en/of vervoermiddelen:

- U kunt goederen privé houden, zodat u in ieder geval voorkomt dat deze goederen bij het einde van de samenwoning dienen te worden verdeeld. Op deze goederen is het verblijvingsbeding niet van toepassing en bij overlijden van de eigenaar van deze goederen komen deze goederen toe aan de erfgenamen van de eigenaar. Dat kan degene zijn met wie het samenlevingsovereenkomst is gesloten, maar dat kan ook bijvoorbeeld de naaste familie zijn van degene die overlijdt. Dit hangt af van de vraag of er een testament is en wat de inhoud daarvan is.

-Goederen kunnen ook gemeenschappelijk bezit zijn. Op deze goederen is het verblijvingsbeding (zie hiervoor) van toepassing en bij overlijden van één van beide partners komen deze goederen toe aan de langstlevende van hen. U kunt een lijst van aanbrengsten -met hierop vermeld de door ieder aangebrachte goederen- aan uw samenlevingscontract hechten. In geval van beëinding van uw samenwoning doordat u uit elkaar gaat komen de aangebrachte goederen dan weer toe aan degene van de samenwoners die de goederen heeft aangebracht.

6. Uw samenlevingsovereenkomst en partnerpensioen:

Als één van beide partners komt te overlijden en deze heeft bij een bedrijfspensioenfonds pensioen opgebouwd, dan heeft de langstlevende partner onder bepaalde voorwaarden recht op een nabestaandenpensioen. In de meeste gevallen is een notarieel samenlevingscontract één van de voorwaarden die door het pensioenfonds wordt gesteld.

7. Uw samenlevingsovereenkomst en een testament:

Zoals vermeld kan in uw samenlevingscontract een beding worden opgenomen waarbij uw gezamenlijke bezittingen bij overlijden van één van de partners, aan de langstlevende partner toekomen. Indien (één van) u naast uw gezamenlijk bezit ook nog privébezittingen heeft (bijvoorbeeld spaartegoeden) en dit privévermogen moet bij het overlijden ook aan de langstlevende partner toekomen (in plaats van aan de familie), dient u hiervoor een testament op te maken.

8. Uw samenlevingscontract en kinderen:

Indien u, ingeval van overlijden, de langstlevende partner wilt beschermen tegen aanspraken van (gezamenlijke) kinderen (kinderen hebben in beginsel een wettelijk erfdeel), kan dit alleen ten behoeve van een partner met wie u een notarieel samenlevingscontract heeft. (NB: om optimale bescherming te bieden aan de langstlevende dient u -indien er kinderen zijn- tevens een testament op te maken).

9. Uw samenlevingsovereenkomst en het beëindigen van uw relatie:

In uw samenlevingscontract wordt omschreven wanneer het samenlevingsovereenkomst wordt beëindigd en wat de gevolgen zullen zijn bij de verschillende wijzen waarop het samenlevingsovereenkomst wordt beeindigd. Deze zullen anders zijn bij trouwen dan bij uit elkaar gaan! Tevens wordt in het samenlevingscontract over het algemeen een regeling opgenomen over de verdeling van de gemeenschappelijke bezittingen en de waardering daarvan.

Wat is het?

Een samenlevingsovereenkomst is een schriftelijke overeenkomst tussen mensen die samenwonen over zaken die met het samenwonen hebben te maken.

In deze overeenkomst worden de vermogensrechtelijke verhoudingen vastgelegd tussen twee (of meer) personen die een relatie hebben en een gemeenschappelijke huishouding voeren.

Verder kunnen in het contract ook andere (niet vermogensrechtelijke) zaken worden geregeld, zoals afspraken over eventuele kinderen binnen de relatie.

Het samenlevingscontract heeft geen aparte wettelijke regeling, zoals het huwelijk en het geregistreerd partnerschap wel hebben.

Zo hebben partners nadat hun samenwoning is beëindigd geen onderhoudsplicht jegens elkaar, tenzij zij hierover afspraken in het samenlevingscontract hebben gemaakt.

NOTARIËLE AKTE

Er zijn in beginsel geen eisen gesteld aan de wijze van opstellen van het samenlevingscontract.

Het is echter wel zo dat als het de overeenkomst is vastgelegd in een notariële akte de wet daar wel gevolgen aan verbindt, die niet gelden ingeval een samenlevingsovereenkomst zonder notariële tussenkomst is opgesteld, zoals:

- met een notarieel samenlevingsovereenkomst hebben de partners eerder recht op de vrijstelling voor erfbelasting zoals die gelden voor echtgenoten;

- met een notarieel samenlevingscontract is de langstlevende partner ingeval van overlijden beter beschermd tegen eventuele aanspraken van kinderen (mits deze bescherming is vastgelegd in een testament).

Zorgverzekering vergelijken

Wilt u een zorgverzekering afsluiten? Vergelijken.net is de website als u een zorgverzekering vergelijken wilt. Meer informatie over veel verschillende soorten verzekeringen kunt u daar vinden. Maandelijkse kosten kunnen eenvoudig naar beneden worden gebracht door onderzoek te doen naar alternatieven voor verschillende kostenposten. Op Vergelijken.NET is een speciale pagina als u uw energie vergelijken wilt, en kunt ook alle goede spaarrentes vergelijken. Uw reisverzekering vergelijken kan een betere dekking en een gunstigere premie opleveren, en ook met autoverzekering vergelijken valt veel geld te besparen door alle premies op een rij te zetten voor uw auto.

Geschiedenis van het samenlevingscontact: onmisbaar

Dertig/veertig jaar geleden was samenwonen zonder gehuwd te zijn een zeldzaam fenomeen. Nu telt Nederland meer dan 1 miljoen samenwoners, zonder dat de wetgever in structurele regelingen heeft voorzien. (Wel zijn er inmiddels wettelijke regels bijgekomen voor het geregistreerd partnerschap en het "homo-huwelijk".) Het 'pure' alleen maar samenwonen heeft echter geen enkele wettelijke basis.

Niet iedereen realiseert zich dat ingeval van samenwonen een samenlevingscontract goede diensten kan bewijzen.

Meer dan een miljoen Nederlanders wonen samen zonder gehuwd te zijn of een geregistreerd partnerschap te zijn aangegaan. Soms als een opstap naar het huwelijk, soms heel bewust als een alternatief voor een huwelijk.

Het is van groot belang stil te staan bij de (financiële) gevolgen van het samenwonen. De onderlinge rechten en verplichtingen zijn niet altijd even kristalhelder. Hoe het met de eigendom en financiële lasten van het eigen huis zit, met de huishoudkosten of wat de fiscus of de sociale dienst van het samenleven vindt, zijn vragen die onder ogen moeten worden gezien. Of er erfrechtelijk consequenties zijn, en of die wel acceptabel zijn is ook nog maar de vraag.

Daarom valt er heel wat - bij voorbaat - te regelen. Goede afspraken die op papier worden vastgelegd zijn bijna onmisbaar. Stel u hebt met uw partner een eigen huis gekocht of gehuurd en met z'n tweeën ingericht. De spullen van u beiden staan aardig in de nieuwe woning, aangevuld met wat nieuw gekochte meubelen. Hebt u zich gerealiseerd wie eigenlijk aansprakelijk is voor welke lasten? Als u hierover geen afspraken maakt, is in principe de eigenaar aansprakelijk. Maar ........ is wel duidelijk wie dat is?

Met betrekking tot het eigen huis geeft de tenaamstelling in de boekhouding van het kadaster de doorslag. Staat het huis op beider naam, dan bent u samen ieder voor een gelijk aandeel eigenaar. De hypothecaire financiering kan los van deze eigendomsverhouding geregeld zijn. Stel dat een van beide de lening voor het huis is aangegaan. Deze partner is dan in zijn eentje aansprakelijk tegenover de bank voor de nakoming van de rentebetaling en aflossing. Dit lijkt toch wat scheef, want de andere partner betaalt dan geen cent aan de lasten van het huis. Zo is het ook de vraag wie de huishoudkosten (boodschappen, abonnementen, gas/water/lichtnota's) moet voldoen. In een samenlevingscontract worden al deze consequenties op gewenste wijze geregeld. In combinatie met de aankoop van het huis (tenaamstelling) en de hypothecaire financiering (verdeling lasten en aansprakelijkheid voor de geldschuld) is het opstellen van een samenlevingscontract onmisbaar.

Zonder samenlevingscontract

Als u geen samenlevingscontract heeft gemaakt en u besluit om welke reden dan ook uit elkaar te gaan, dan blijkt het verdelen van de spullen vaak veel problemen op te leveren. Wat privé is blijft natuurlijk privé. Maar als er onenigheid ontstaat of iets privé is, zijn de poppen aan het dansen. Om nog maar te zwijgen van de problemen die ontstaan als er gemeenschappelijke spullen moeten worden verdeeld. Ook van spullen die in de loop der tijd zijn vervangen is het niet altijd duidelijk van wie die vervangende goederen zijn. Bij tegoeden op een bank- of girorekening is uit de tenaamstelling van de rekening meestal wel af te leiden aan wie het tegoed toekomt.

Al deze onzekerheden kunnen voorkomen worden met een goed samenlevingscontract. Alle privé-goederen kunnen op een aan dit contract gehechte lijst (staat van aanbrengsten) worden vermeld, zodat daarover geen onenigheid meer kan ontstaan. Deze lijst kan in de loop der jaren worden aangevuld als privé-goederen moeten worden vervangen of met nieuw aangeschafte goederen worden uitgebreid. De verdeling van de gemeenschappelijke goederen zal in principe in onderling overleg moeten plaatshebben. Als dat niet lukt is taxatie van die goederen een mogelijkheid om via die waardebepaling tot een aanvaardbare verdeling te komen. Krijgt de ene partner meer dan de helft (naar waarde), dan moet hij de ander het meerdere in geld uitbetalen.

Inhoud van een samenlevingscontract

Vrijwel ieder samenlevingscontract begint met de vaststelling per welke datum de partners zijn gaan samenwonen. Vervolgens kunnen aan de orde komen:

• de kosten van de gemeenschappelijke huishouding;

• (bewijs)regels met betrekking tot gemeenschappelijke en privegoederen;

• de gemeenschappelijk bank- en girorekeningen;

• de gemeenschappelijke woning;

• een partnerpensioenregeling;

• de regels m.b.t. het einde van de samenwoning;

• een verblijvingsbeding;

• een staat van aanbrengsten.

Hieronder zal nader worden ingegaan op de gemeenschappelijke woning (en de financiering daarvan) en het verblijvingsbeding (in samenhang met een testament).

De gemeenschappelijke woning

Zoals gezegd is het verstandig een samenlevingscontract op te maken als u samen een huis koopt. Het kopen van een huis schept immers een juridische band die niet een-twee-drie verbroken kan worden. Of je nu ieder voor vijftig procent mede-eigenaar bent, of de een voor zeventig en de ander voor dertig procent maakt daarbij niet uit. Steeds is sprake van gezamenlijke eigendom. Dus de financiële consequenties zijn voor beide partners.

Ook de hypothecaire financiering is dus voor beiden een zorg. Bovendien eist de bank vrijwel altijd dat beiden als hoofdelijk schuldenaren in de hypotheekakte vermeld worden. Zo heeft de bank meer zekerheid dat de schuld op ieder van de partners geheel kan worden verhaald. Overigens is het belangrijk u dit goed te realiseren als u uit elkaar gaat en een van beiden verhuist. Als u niets met de bank regelt blijf u aansprakelijk voor de (gehele) hypothecaire geldlening, ook al hebt u met uw ex-partner afgesproken dat die alleen de hele schuld zal voldoen. De bank is aan zo'n onderlinge afspraak niet gebonden. In een dergelijke situatie moet u aan de bank verzoeken om 'ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid'. Of de bank daartoe bereid is zal afhangen van de hoogte van de restantschuld en van de financiële draagkracht van degene die bereid is de schuld alleen voor zijn rekening te nemen. In een samenlevingscontract wordt vastgelegd in welke verhouding iedere partner afzonderlijk zal bijdragen aan de financiële verplichtingen die men heeft tegenover de bank. Dit wordt dus niet in de hypotheekakte vastgelegd!

Het verblijvingsbeding

Anders dan voor gehuwden kent de wet geen specifieke regels voor samenwoners, noch voor de periode dat zij bij elkaar wonen noch voor het geval dat zij de samenwoning beëindigen. Zo'n einde kan in onderling overleg of met ruzie gepaard gaan, maar ook het overlijden van een van de partners maakt een einde aan het samenleven. Het samenlevingscontract regelt de rechten en verplichtingen tussen de partners tijdens het samenwonen. Door een verblijvingsbeding op te nemen in het samenlevingscontract kunnen ook de consequenties van het verbreken van de samenwoning worden vastgelegd.

Stel dat een van de partners overlijdt, dan eindigt het samenlevingscontract automatisch. Door het overlijden ontstaat de nalatenschap van de overleden partner. De eerste vraag die moet worden beantwoord is wat tot die nalatenschap behoort. Pas dan kan worden bepaald aan wie de nalatenschap moet toekomen.

Als het samenlevingscontract geen verblijvingsbeding kent, wordt de omvang van de nalatenschap bepaald aan de hand van de (bewijs)regels met betrekking tot gemeenschappelijke en privé-goederen in het samenlevingscontract. Ook moet worden bepaald of de hypothecaire schuld geheel of gedeeltelijk vrijvalt omdat een overlijdensrisicoverzekering was afgesloten.

De notaris gaat na wie de erfgenamen van de overleden partner zijn. Het wettelijk erfrecht geeft aan de samenwonende partner geen enkel recht.

Erfgenamen volgens de wet zijn de eventuele kinderen van de overledene. En als die er niet zijn, zijn ouders en broers en zusters de erfgenamen. Dit betekent dat het aandeel van de overleden partner in het gemeenschappelijke huis en de inboedel eigendom van diens familie wordt.

De langstlevende partner wordt dus plotseling opgezadeld met andere mede- erfgenamen en dus mede-eigenaren. Als de verstandhouding met de 'schoonfamilie' goed is en blijft, hoeft dat nog geen probleem te zijn, maar de praktijk is vaak anders. Iedere mede-eigenaar kan namelijk eisen dat de onverdeeldheid wordt opgeheven. Dat betekent vaak dat het huis moet worden verkocht om aan de (financiële) eisen te kunnen voldoen en dat de helft van de inboedel die u samen had uitgezocht, verdwijnt naar de schoonfamilie.

Je kunt deze onzekere gevolgen van het overlijden voorkomen door aan het samenlevingscontract een verblijvingsbeding toe te voegen, al of niet in combinatie met het maken van een testament. Met een verblijvingsbeding wordt bereikt dat de langstlevende partner het eigendom van het aandeel van de overleden partner in de gemeenschappelijke zaken verkrijgt. Daardoor wordt die langstlevende partner de enige eigenaar van bijvoorbeeld het huis en de inboedel. Het verblijvingsbeding heeft alleen betrekking op gemeenschappelijke zaken. Als de overleden partner ook privé-goederen had (bijvoorbeeld uit een erfenis of schenking) worden die niet door de werking van het verblijvingsbeding eigendom van de langstlevende partner. Als dat wel de bedoeling is, moeten de partners naast een samenlevingscontract met een verblijvingsbeding ook testamenten maken.

(deze publicatie werd ter beschikking gesteld door: de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie)